Nöbetçi Eczaneler
Toplum sağlığının korunmasında kilit rol oynayan Aile Sağlığı Merkezleri (ASM), vatandaşlar tarafından genellikle sadece tedavi amaçlı başvurulan noktalar olarak görülse de, aslında koruyucu sağlık hizmetlerinin merkez üssü olarak faaliyet gösteriyor. Aile hekimleri koordinesinde yürütülen tarama ve izlem programları, birçok ciddi hastalığın semptom göstermeden teşhis edilmesine ve önlenmesine olanak sağlıyor.
Erzincan’da aile hekimliği sistemi aracılığıyla sunulan ücretsiz koruyucu sağlık hizmetleri; kanser taramalarından kronik hastalık takibine, bebeklerde topuk kanı analizinden obezite danışmanlığına kadar geniş bir yelpazede erken teşhis imkanı sağlayarak hayat kurtarıyor.
KANSER TARAMALARINDA ERKEN TEŞHİS SEFERBERLİĞİ
Aile Hekimi Dr. Mahmut Yılmaz, ASM’lerde sunulan ücretsiz hizmetlerin kapsamına dair önemli açıklamalarda bulundu. Kanserle mücadelede erken teşhisin hayati bir öneme sahip olduğunu hatırlatan Dr. Yılmaz, aile hekimliği sisteminin Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM) ile tam entegre bir şekilde çalıştığını ifade etti.
ASM’lerde yürütülen güncel kanser tarama protokolleri şu şekilde sıralanıyor; meme kanseri taraması ile 40–69 yaş aralığındaki kadınlar, her 2 yılda bir mamografi çekimi için yönlendiriliyor. Ayrıca merkezlerde kendi kendine meme muayenesi eğitimleri teorik ve pratik olarak veriliyor.
Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri Taraması ile 30–65 yaş arası kadınlara her 5 yılda bir uygulanan HPV-DNA ve Smear testleri için numuneler doğrudan ASM’lerde veya KETEM birimlerinde alınarak laboratuvarlara iletiliyor.
Kalın Bağırsak (Kolorektal) Kanseri Taraması ile de 50–70 yaş arası hem kadın hem de erkek vatandaşlara 2 yılda bir uygulanan Gaitada Gizli Kan (GGK) testi ile erken teşhis imkanı sunuluyor. Test sonucu pozitif çıkan bireyler, ileri tetkik için kolonoskopi birimlerine sevk ediliyor.
KRONİK HASTALIKLAR VE OBEZİTE YAKIN TAKİPTE
Yeni nesil aile hekimliği modelinde kronik hastalıkların takibinin öncelikli olduğunu belirten Dr. Yılmaz; 18 yaş üstü bireylerin yılda en az bir kez tansiyon ölçümünün yapılarak risk grubundakilerin ise kan şekeri (HbA1c) değerlerinin düzenli izlendiğini kaydetti. Ayrıca 40 yaş üstü vatandaşlar için 10 yıllık kardiyovasküler risk hesaplaması yapılarak kolesterol ve sağlıklı yaşam danışmanlığı sunuluyor. Obezite ile mücadele kapsamında ise Vücut Kitle İndeksi (VKİ) hesaplamalarıyla bireyler uygun fiziksel aktivite ve beslenme programlarına yönlendiriliyor.
ANNE, BEBEK VE ÇOCUK İZLEMLERİYLE SAĞLIKLI GELECEK
Aile hekimliğinin en güçlü olduğu alanlardan birinin de anne-çocuk sağlığı olduğunu vurgulayan Dr. Yılmaz, şunları söyledi, “Yeni doğanlarda fenilketonüri, hipotiroidi, biyotinaz eksikliği ve SMA gibi hastalıkların erken tanısı için topuk kanı taraması titizlikle uygulanıyor. Bebeklerin ilk aylarında yapılan fizik muayenelerin yanı sıra, okul öncesi dönemde görme ve işitme taramaları düzenli olarak gerçekleştiriliyor.”
“TÜM HİZMETLER ÜCRETSİZ VE MAHALLENİZDE”
Vatandaşların bu işlemlerin sadece büyük hastanelerde yapıldığına dair yanlış bir algıya sahip olduğunu belirten Dr. Mahmut Yılmaz, “Mahallelerinizdeki ASM’ler bu donanıma ve uzmanlığa sahiptir. Aile hekiminize başvurduğunuzda yaş grubunuza göre eksik taramalarınız kontrol edilir ve ücretsiz olarak tamamlanır.” dedi.
Vatandaşlara en geç yılda bir kez aile hekimlerini ziyaret etmelerini tavsiye eden Yılmaz, üç ayda bir aile hekimi değiştirme hakkının bulunduğunu ve ikamet edilen mahalle dışındaki ASM’lere de geçiş yapılabileceğini hatırlattı. Koruyucu sağlık hizmetlerinden yararlanmanın, hastalıklarla mücadelede en etkili ve en kolay yöntem olduğu bir kez daha vurgulandı.
ASM’LER KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİNİN MERKEZİ
Erzincan’daki Aile Sağlığı Merkezleri; kanser taramaları, kronik hastalık takibi, obezite danışmanlığı ve anne-çocuk izlemleri gibi birçok ücretsiz hizmetle erken teşhis ve önleyici sağlık hizmeti sunuyor. KETEM ile entegre yürütülen programlar sayesinde meme, serviks ve kolorektal kanser taramaları düzenli olarak gerçekleştiriliyor.
“TÜM TARAMALAR ÜCRETSİZ VE MAHALLENİZDE”
Aile Hekimi Dr. Mahmut Yılmaz, vatandaşların yılda en az bir kez aile hekimine başvurması gerektiğini belirterek, yaş grubuna göre gerekli tüm tarama ve izlem hizmetlerinin ASM’lerde ücretsiz yapıldığını vurguladı.