Özgür Özel önderliğinde kurulan YENİ Parti hamlesi ve Erzincan yerel örgütündeki istifalar, kentteki 2 milletvekili dengesini kökten sarstı. d’Hondt seçim sisteminin kurallarına göre sol oyların sandıkta ikiye bölünmesi, toplam oy sayısı değişmese dahi 2028’de iki vekilliğin de AK Parti’ye geçmesine zemin hazırlıyor.
Cumhuriyet Halk Partisi’nde (CHP) yaşanan hukuki süreçler ve liderlik krizlerinin ardından 24 Temmuz 2026 itibarıyla Özgür Özel liderliğinde YENİ Parti’nin resmen kurulması, Erzincan’daki sandık matematiğini tamamen değiştirdi. 2023 seçimlerinde tek liste altında kenetlenerek meclise vekil gönderen muhalif tabanın iki ayrı parti arasında bölünmesi, 2 milletvekili çıkaran Erzincan’da ağır bir sistemsel fatura çıkarıyor.
TARİHSEL HAFIZA: CHP SANDALYEYİ 8 YIL SONRA GERİ KAZANMIŞTI
Erzincan seçim tarihi incelendiğinde, sol eksenin tek vücut olmasının ne kadar hayati olduğu net bir şekilde görülüyor:
- 8 Yıllık Vekil Hasreti: CHP, Erzincan’da Haziran 2015 seçimlerinin ardından yapılan Kasım 2015 ve 2018 genel seçimlerinde vekil çıkaramamış ve kentte 2-0’lık AK Parti üstünlüğü yaşanmıştı.
- 2 Seçim Sonra Gelen Başarı: CHP tam 2 genel seçim dönemi (8 yıl) aradan sonra, ancak 2023 seçimlerinde İYİ Parti ve diğer muhalefet gruplarının desteğiyle Mustafa Sarıgül etrafında tek listede birleşerek 56.111 oy (%35,89) almış ve 1 milletvekilliğini yeniden kazanabilmişti.
MATEMATİK NE SÖYLÜYOR? SANDIKTA BÖLÜNMENİN AĞIR FATURASI
Erzincan’da 2 milletvekilliği bulunduğu için bir partinin sandalye elde edebilmesi, d’Hondt sistemine göre toplam geçerli oyun en az 3’te 1’ini (%33,33 eşiği) tek başına almasına bağlı.
- Sol Oyların Ayrışması:
2023’te CHP çatısında toplanan 56 bin civarındaki oyun; CHP ana gövdesi ile YENİ Parti arasında yarı yarıya (örneğin 30 bin ve 26 bin şeklinde) bölündüğü varsayıldığında; iki parti de seçime bağımsız girdiği için oy oranları d’Hondt barajının altında kalacak.
- Sağ Bloğun Eşiği Aşması:
AK Parti’nin (veya Cumhur İttifakı’nın) Erzincan’daki tabanını koruyarak 60 bin civarında oy alması durumunda, AK Parti’nin 2. sıra bölme sayısı olan 30.000 oy (60.000 / 2), bölünen her iki sol partinin de oylarını yakalayacak veya doğrudan geride bırakacak.
OY TOPLAMI AYNI KALSA BİLE TARİH TEKERRÜR EDECEK
Seçim sisteminin en kritik özelliği burada ortaya çıkıyor: Sol seçmenin Erzincan’daki toplam oy potansiyeli yine %35 bandında kalsa dahi, bu oylar iki ayrı amblem altına dağıldığı için d’Hondt barajına takılıyor.
Sonuç olarak; CHP ve YENİ Parti’nin Erzincan’da ayrı listelerle yarışması durumunda, sol eksen Kasım 2015 ve 2018 seçimlerinde olduğu gibi yeniden vekilsiz kalma riskiyle karşı karşıya kalırken; AK Parti oy sayısını artırmasa bile 2 milletvekilliğinin ikisini de (2-0) kazanma fırsatını yakalayacak.
