Nöbetçi Eczaneler
Erzincan’ın doğa harikası piknik alanları ve su kenarları, sorumsuz vatandaşların bıraktığı atıklar nedeniyle çöplüğe döndü. Manzaraya isyan eden İSG Uzmanı Yürüşan Yeşil, kaydettiği görüntülerle çevre kirliliğine sert tepki gösterdi ve doğaya atılan maddelerin yüzyıllarca yok olmadığını hatırlattı.
Erzincan’da havaların ısınmasıyla birlikte mesire alanlarına ve su kenarlarına akın eden vatandaşların geride bıraktığı çöpler, doğayı tehdit etmeye devam ediyor. Su kaynaklarının ve yeşil alanların kirletilmesine tepki gösteren İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği) Uzmanı Yürüşan Yeşil, su yolu üzerindeki bir çeşmenin çevresinde biriken çöp dağlarını kameraya alarak adeta isyan etti.
“Gittiğiniz Her Yeri Kirletiyorsunuz!”
Çektiği videoyu haber merkezimize ulaştıran Yeşil, doğayı kirletenlere sert sözlerle yüklenerek şu ifadeleri kullandı:
“Siz bu güzelim doğanın en büyük katilisiniz. Her yerde siz varsınız, bir bitmediniz kardeşim! Trafikte araç camından çöp atarsınız, piknik alanında pisliğinizi bırakırsınız, su şebekelerini kirletirsiniz. Sonunda da kendinizi kusursuz sanırsınız. Ama ne yazık ki bu çöpler sizin aynanız… Şu çeşmenin önüne bakın ya! Bir insana yakışır hareketler değil bunlar. ‘Doğayı temiz tutun’ dedikçe kirletmeye devam ediyorsunuz.”
Bırakılan Bir Pet Şişe 450 Yıl Kaybolmuyor!
Aynı zamanda bir iş güvenliği uzmanı gözüyle tehlikenin boyutlarına dikkat çeken Yeşil, doğaya rastgele atılan çöplerin yok olma sürelerini açıklayarak vatandaşları uyardı. Organik atıkların kısa sürede doğaya karıştığını ancak plastik ve cam gibi maddelerin nesiller boyu yok olmadığını vurguladı.
Çöplerin Doğadaki Yok Olma Süreleri
Atıkların doğada çözünme süreleri, yapıldıkları hammaddeye ve kimyasal yapılarına göre büyük farklılıklar gösterir. Organik atıklar toprakta biyolojik olarak kısa sürede ayrışırken; plastik, metal ve cam gibi sentetik veya işlenmiş maddeler yüzyıllar, hatta binlerce yıl boyunca doğaya zarar vermeye devam eder.
Aşağıda atık türleri ve doğadaki yok olma süreleri detaylı bir şekilde maddelenmiştir:
1. Organik ve Kağıt Atıklar (Kısa Süreli Atıklar)
Doğal içerikli bu atıklar, mikroorganizmalar ve hava şartlarının yardımıyla görece daha hızlı ayrışarak toprağa karışır:
- Sebze ve Meyve Artıkları (5 Gün – 1 Ay): Organik yapıda oldukları için toprakta en hızlı çözünen atıklardır. Nem ve sıcaklığa bağlı olarak birkaç hafta içinde tamamen kaybolurlar.
- Kağıt ve Gazete (2 – 5 Ay): Ağaç selülozundan üretildiği için doğada kısa sürede parçalanır. Ancak üzerindeki kimyasal mürekkepler toprağa zarar verebilir.
- Pamuklu Kumaş / Bez (1 – 6 Ay): Doğal pamuk liflerinden yapılan kumaşlar birkaç ay içinde toprakta biyolojik olarak çözünür.
- Sigara İzmariti (1 – 2 Yıl): İçeriğindeki selüloz asetat (bir tür plastik filtre) ve zehirli kimyasallar nedeniyle doğada tamamen yok olması 2 yılı bulabilir.
- Tahta Parçaları (15 Yıl): İşlenmiş veya işlenmemiş ahşaplar, mantarlar ve bakteriler tarafından parçalanana kadar yıllarca doğada kalabilir.
2. Plastik ve Sentetik Atıklar (Uzun Süreli Tehlikeler)
Petrol türevi sentetik maddelerden yapılan bu atıklar doğada kendiliğinden kolayca çözünmez; yalnızca mikroplastiklere bölünerek toprağı ve suyu zehirlemeye devam eder:
- Sakız (5 – 25 Yıl): Yapısındaki sentetik kauçuk ve reçineler nedeniyle doğada uzun süre bozulmadan kalır.
- Plastik Çakmak (100 Yıl): Sert plastik ve metal aksamları nedeniyle doğada yok olması bir asrı bulur.
- Pet Şişe (400 – 450 Yıl): En yaygın plastik atıklardan biridir. Güneş ışığı ve dış etkenlerle minik parçalara ayrılsa da tamamen kaybolması yüzyıllar alır.
- Bebek Bezi (550 Yıl): İçerdiği emici jeller, plastik tabakalar ve yapıştırıcılar sebebiyle yaklaşık 5,5 asır doğada kalır.
- Plastik Tabak ve Poşetler (500 – 1.000 Yıl): İnce olmalarına rağmen dayanıklı polimer yapılardan oluştukları için doğada bin yıla yakın süre yok olmazlar.
- Strafor / Köpük (5.000 Yıl – 2 Milyon Yıl): Polistiren maddesinden yapılan strafor köpükler, doğada neredeyse hiç çözünmeyen ve binlerce yıl varlığını koruyan en tehlikeli atıklar arasındadır.
3. Metal, Cam ve Diğer Atıklar (Kalıcı Atıklar)
Doğal madenlerden üretilmelerine karşın işlenme biçimleri nedeniyle doğada en uzun süre kalan maddelerdir:
- Alüminyum Kutu / Kutu Kola (10 – 100 Yıl): Paslanmaya karşı dirençli oldukları için metal kutuların doğada oksitlenip kaybolması onlarca yıl sürer.
- Pil (300 Yıl): Dış kabuğunun erimesi yüzyıllar alırken; içerdiği cıva, kurşun ve kadmiyum gibi ağır metaller toprağa ve yeraltı sularına sızarak çevreyi zehirler.
- Cam Şişe (4.000 – 4.500 Yıl): Erimiş kumdan yapılan cam, doğadaki en dayanıklı maddelerden biridir. Doğada tamamen ayrışması binlerce yıl alır, ancak geri dönüştürülmesi en kolay ve zararsız malzemedir.