Faiz Kazandı, Konut Kaybetti: Erzincan Gayrimenkul Piyasasında Faiz Freni!

Gayrimenkul sektöründe yaşanan durgunluğun arkasındaki temel dinamikler netleşti: Yüksek mevduat faizleri nedeniyle yatırımcı parasını bankada tutarken, geleneksel konut alım finansmanı olan altındaki performansın beklentilerin altında kalması da peşinat birikimlerini sekteye uğrattı. Sıcak paranın piyasadan çekilmesi; inşaat malzemesi satan nalburdan nakliyeciye, mobilyacıdan beyaz eşyacıya kadar tüm perakende esnafını olumsuz etkiliyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Temmuz 2026 konut ve iş yeri satış istatistikleri, gayrimenkul sektöründeki ivme kaybını gözler önüne sererken, piyasa temsilcileri durumun arkasındaki finansal nedenlere ve zincirleme etkilere dikkat çekiyor.

Yüksek seyreden mevduat faiz oranları sebebiyle yatırımcıların risk almayarak paralarını faizde değerlendirmesi, piyasadaki nakit akışını kısıtlayan en büyük etken oldu. Bunun yanı sıra Anadolu’da konut alımında en önemli peşinat ve birikim aracı olarak görülen altının performansındaki yatay seyir ve beklentilerin altında kalması, vatandaşın gayrimenkule geçişini zorlaştıran ikinci bir ana unsur olarak öne çıktı.

Piyasaya sıcak paranın girmemesi, konut sektörünün doğrudan beslediği onlarca alt iş kolunda ve perakende ticaretinde “domino etkisi” yaratarak yerel esnafın iş hacmini doğrudan düşürdü.

ERZİNCAN’DA HAZİRAN’A GÖRE HİSSEDİLİR GERİLEME

Yaz sezonuyla birlikte gurbetçi hareketliliği yaşanmasına rağmen, finansal piyasalardaki bu kilitlenme satış adetlerine doğrudan yansıdı. Haziran 2026 döneminde kent genelinde toplam 379 konut satışı yapılmışken, Temmuz 2026’da bu sayı 287 adede geriledi.

Temmuz ayında el değiştiren konutların dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• İlk El (Sıfır) Konut Satışı: 129 adet (%44,9)
• İkinci El Konut Satışı: 158 adet (%55,1)
• Toplam Konut Satışı: 287 adet

Ticari gayrimenkul tarafında da benzer bir yavaşlama yaşandı. Erzincan genelinde Haziran ayında 28 iş yeri satışı gerçekleşmişken, Temmuz ayında bu rakam 11 adede (6 ilk el, 5 ikinci el) düştü.

SON 3 YILIN TRENDİ: VATANDAŞ İKİNCİ EL KONUTA YÖNELİYOR

Erzincan’ın 2024 ve 2025 yılı yıllık verileri ile 2026 yılı verileri birlikte değerlendirildiğinde, yüksek maliyetler nedeniyle vatandaşın sıfır konuttan ziyade daha bütçe dostu olan ikinci el konutlara yöneldiği görülüyor.

Erzincan Konut ve İş Yeri Satışlarının Yıllık ve Aylık Gelişimi:

• 2024 Yılı Toplamı (Yıllık): 2.585 ilk el, 2.448 ikinci el olmak üzere toplam 5.033 konut satıldı. Ayrıca 195 ilk el, 253 ikinci el olmak üzere 448 iş yeri el değiştirdi.
• 2025 Yılı Toplamı (Yıllık): 2.106 ilk el, 2.693 ikinci el olmak üzere toplam 4.799 konut satıldı. Ticari tarafta ise 153 ilk el, 273 ikinci el olmak üzere 426 iş yeri satışı gerçekleşti.
• 2026 Haziran Ayı: 185 ilk el, 194 ikinci el olmak üzere toplam 379 konut; 9 ilk el, 19 ikinci el olmak üzere 28 iş yeri satıldı.
• 2026 Temmuz Ayı: 129 ilk el, 158 ikinci el olmak üzere toplam 287 konut; 6 ilk el, 5 ikinci el olmak üzere 11 iş yeri satıldı.

BÖLGE İLLERİ TOPLAM KONUT SATIŞ SIRALAMASI (TEMMUZ 2026)

Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz hattındaki çevre iller incelendiğinde, toplam konut satışı adetlerinde Elazığ ve Sivas başı çekerken, Erzincan satış hacmi bakımından orta grupta yer buldu:

• Elazığ: 412 ilk el, 681 ikinci el — Toplam 1.093 konut
• Sivas: 539 ilk el, 485 ikinci el — Toplam 1.024 konut
• Erzurum: 267 ilk el, 553 ikinci el — Toplam 820 konut
• Malatya: 182 ilk el, 548 ikinci el — Toplam 730 konut
• Giresun: 312 ilk el, 369 ikinci el — Toplam 681 konut
• ERZİNCAN: 129 ilk el, 158 ikinci el — Toplam 287 konut
• Bingöl: 85 ilk el, 178 ikinci el — Toplam 263 konut
• Tunceli: 50 ilk el, 76 ikinci el — Toplam 126 konut
• Gümüşhane: 66 ilk el, 45 ikinci el — Toplam 111 konut
• Bayburt: 45 ilk el, 57 ikinci el — Toplam 102 konut

NÜFUSA ORANLA ANALİZ: ERZİNCAN PAZAR CANLILIĞINI KORUYOR

Ham satış sayıları büyükşehirlerin gerisinde görünse de 10.000 kişiye düşen konut satışı hesaplandığında Erzincan, Doğu Anadolu’nun büyük illerini geride bırakmayı başardı. Nüfusu 244 bin 380 olan Erzincan, Temmuz ayındaki 287 satışla 10.000 kişiye düşen 11,7 konut oranına ulaştı.

10.000 Kişi Başına Düşen Konut Satış Sıralaması:

1. Elazığ: 18,1 konut (Nüfus: 603.955 | Satış: 1.093)
2. Sivas: 16,2 konut (Nüfus: 632.185 | Satış: 1.024)
3. Giresun: 15,1 konut (Nüfus: 450.840 | Satış: 681)
4. Tunceli: 14,3 konut (Nüfus: 88.350 | Satış: 126)
5. Bayburt: 11,8 konut (Nüfus: 86.040 | Satış: 102)
6. ERZİNCAN: 11,7 konut (Nüfus: 244.380 | Satış: 287)
7. Erzurum: 10,9 konut (Nüfus: 750.602 | Satış: 820)
8. Malatya: 9,8 konut (Nüfus: 747.850 | Satış: 730)
9. Gümüşhane: 7,5 konut (Nüfus: 147.280 | Satış: 111)

GAYRİMENKUL UZMANI YALÇIN MUTLU: “FAİZ TEŞVİĞİ SICAK PARAYI KİLİTLEDİ, ESNAF DA ETKİLENİYOR”

TÜİK verilerini ve finansal enstrümanların gayrimenkul ile perakende piyasasına etkilerini değerlendiren Gayrimenkul Uzmanı Yalçın Mutlu, gazetemize şu açıklamalarda bulundu:

“Piyasadaki tıkanıklığın iki temel ayağı var: Biri yüksek mevduat faizleri, diğeri ise geleneksel birikim aracımız olan altın fiyatlarının seyri. Mevcut ortamda mevduat faizi yatırımcıya risksiz bir getiri sunduğu için sıcak para bankada kalıyor. Diğer taraftan Anadolu kültüründe ev alacak vatandaşın en büyük peşinat kaynağı altındır. Ancak son dönemde altın fiyatlarının beklenen seviyelerin altında kalması ve hedeflenen primi yapmaması, elinde altını olan vatandaşın ‘altınımı bozup konut peşinatı yapayım’ kararını ertelemesine neden oldu.

Bu iki etken birleştiğinde piyasaya taze para girişi durdu. Unutmamak gerekir ki gayrimenkul sektörü tek başına çalışan bir alan değildir; arkasında devasa bir tedarik zinciri vardır. Bir ev satılmadığında ya da yeni proje başlamadığında bu durum sadece müteahhidi veya emlakçıyı kısıtlamaz. Şehirdeki inşaat malzemesi satan nalburdan çimentocuya, mobilyacıdan beyaz eşyacıya, nakliyeciden sıhhi tesisatçıya kadar tüm perakende esnafı bu durgunluktan olumsuz etkilenir.

Temmuz verilerindeki geri çekilmenin altında yatan temel neden işte bu finansal kilitlenmedir. Nüfusa oranla baktığımızda Erzincan’ın 10 bin kişide 11,7 satış oranıyla Erzurum ve Malatya’yı geride bırakması kentin potansiyelini açıkça gösteriyor. Ancak çarkların yeniden dönmesi; altındaki hareketlilik, faizlerdeki dengelenme ve ilk evini alacaklara yönelik uygun finansman çözümleriyle mümkün olacaktır. Bu gerçekleştiğinde sadece gayrimenkul sektörü değil, Erzincan’ın tüm yerel ticareti yeniden nefes alacaktır.”