Kişisel Verileri Koruma Kurulu, çalışanların mesai takibi amacıyla parmak izi, yüz tanıma ve avuç içi taraması gibi biyometrik verilerinin işlenmesini hukuka aykırı buldu. Resmî Gazete’de yayımlanan ilke kararına göre, açık rıza alınsa dahi bu sistemlerin kullanımı “ölçülülük” ilkesine aykırı sayılacak.
2 Haziran 2026 tarihli ve 33268 sayılı Resmî Gazete’de, iş dünyasını ve milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren çok kritik bir Kurul Kararı yayımlandı. Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) tarafından yayımlanan 29/04/2026 tarihli ve 2026/921 sayılı İlke Kararı ile iş yerlerinde mesai takibi amacıyla parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi biyometrik veri işleme faaliyetlerine adeta set çekildi.
“AÇIK RIZA OLSA BİLE HUKUKA AYKIRI”
Yayımlanan kararda, biyometrik verilerin (parmak izi, damar izi, yüz ve el geometrisi, ses tınısı vb.) değiştirilemez ve geri döndürülemez bir yapıya sahip olduğuna dikkat çekildi. KVKK, işçi ve işveren arasındaki yapısal güç dengesizliği nedeniyle, personelden alınan “açık rızanın” özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda ciddi tereddütler bulunduğunu vurguladı.
En dikkat çekici kısım ise “ölçülülük” değerlendirmesi oldu. Kurul, mesai takibinin “sınırlı bir idari amaç” olduğunu, bu amaca ulaşmak için biyometrik veri gibi son derece hassas verilerin işlenmesinin orantısız ve aşırı bir müdahale olduğunu belirtti. Karara göre; ilgili kişinin açık rızası bulunsa dahi, ölçülülük kriterini karşılamayan uygulamalar hukuka aykırı kabul edilecek.
ANAYASA MAHKEMESİ VE DANIŞTAY KARARLARI REFERANS ALINDI
İlke kararının gerekçesinde, yargı organlarının daha önce verdiği emsal kararlara da atıfta bulunuldu:
- Anayasa Mahkemesi’nin 2022 Tarihli Kararı: Bir belediyede memurların parmak iziyle mesai takibine karşı açılan davada, AYM kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine hükmetmişti.
- Danıştay 12. Daire Kararı: Mesai takibinde avuç içi damar okuyucu sisteminin kullanılmasını hukuka aykırı bulan Danıştay kararı da KVKK’nın ilke kararına en büyük yasal dayanaklardan biri oldu.
İŞ YERLERİNDE HANGİ ALTERNATİF YÖNTEMLER KULLANILACAK?
KVKK, işverenlerin personelin mesai sürelerini takip etmek için biyometrik sistemler yerine, kişilerin temel haklarını daha az zedeleyen şu alternatif yöntemlere yönelmesi gerektiğini bildirdi:
- Şifreli kart veya PIN tabanlı sistemler,
- RFID / NFC özellikli kimlik kartları,
- Geleneksel imza ve kağıt bazlı devam çizgeleri,
- Denetçi gözetiminde elle giriş yöntemleri.
UYMAYAN İŞVERENLERE İDARİ YAPTIRIM UYGULANACAK
Resmî Gazete’de yayımlanan kararın sonuç bölümünde, veri sorumlusu olan işverenlerin, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini ve erişilmesini önlemek amacıyla her türlü teknik ve idari tedbiri almak zorunda olduğu hatırlatıldı.
KVKK, mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlemeye devam eden ve bu ilke kararına aykırı hareket ettiği tespit edilen kurum ve kuruluşlar hakkında 6698 sayılı Kanun’un 18’inci maddesi hükümleri gereğince yasal ve idari işlem tesis edileceğini kamuoyuna resmen ilan etti.
