Nöbetçi Eczaneler
Erzincan’da yerin altına inen 5 bin yıllık tarih yeniden gün yüzüne çıkıyor: 46. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu ile eş zamanlı olarak başlatılan “Tarihi Erzincan Arkeopark Projesi” kapsamında ilk kazma vuruldu. Kurumlar arası dev iş birliğiyle yürütülen ve 5 yıl sürmesi planlanan proje tamamlandığında, Eski Erzincan yerleşimi Türkiye’nin en büyük açık hava müzelerinden birine dönüştürülecek.
Erzincan’da gerçekleştirilen 46. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu ile eş zamanlı olarak, şehrin tarihi ve kültürel çehresini kökten değiştirmesi hedeflenen “Tarihi Erzincan Arkeopark Projesi” için ilk kazma vuruldu. Depremler nedeniyle yer altında kalan 5 bin yıllık çok katmanlı tarihi mirası gün yüzüne çıkaracak olan dev vizyon projesinin başlangıcı, Eski İzzetpaşa Camii alanında düzenlenen resmi törenle yapıldı.
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Abdulkadir Gül ve ekibi tarafından hazırlanan 5 yıllık yol haritası kapsamındaki proje; Erzincan’ı tarih ve kültür turizminde bölgenin yeni cazibe merkezi haline getirmeyi amaçlıyor.
Törene; Son Başbakan ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım, Erzincan Valisi Hamza Aydoğdu, Erzincan Belediye Başkanı Bekir Aksun, EBYÜ Rektörü Prof. Dr. Akın Levent, Erzurum Vakıflar Bölge Müdürü Murat Uslu, siyasi parti temsilcileri ve çok sayıda akademisyen katıldı.
“Şehrin Hafızasını Koruma Sorumluluğunun Bir Gereğidir”
Törenin açılış konuşmasını yapan Erzurum Vakıflar Bölge Müdürü Murat Uslu, Erzincan’ın tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yaptığını ancak başta 1939 depremi olmak üzere yaşanan büyük sarsıntıların şehrin tarihi dokusunda derin izler bıraktığını belirtti. Uslu, konuşmasında şu ifadelere yer verdi: “Bugün başlattığımız Tarihi Erzincan Arkeopark Projesi, toprağın altında kalan izleri yeniden ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma yalnızca bir kazı faaliyeti değil, aynı zamanda bir şehrin hafızasını koruma ve gelecek nesillere aktarma sorumluluğunun bir gereğidir. Vakıflar Genel Müdürümüz Sayın Sinan Aksu’nun özel talimatlarıyla yürütülen bu proje kapsamında; Eski Erzincan yerleşiminin açık hava müzesi niteliğinde değerlendirilmesi, tematik müzeler, yürüyüş güzergahları ve restorasyon çalışmalarıyla şehre yeni bir kültürel çekim merkezi kazandırılması hedeflenmektedir.” Dedi.
“Türkiye’nin En Büyük Açık Hava Müzesi Olacak”
Projenin mimarlarından EBYÜ Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Abdulkadir Gül, projenin 3 yıllık bir emeğin ve kurumlar arası iş birliğinin ürünü olduğunu vurguladı. Erzincan’ın “iki mekan, dört şehir” konseptiyle 4 bin yılı aşkın bir hafızayı barındırdığını söyleyen Prof. Dr. Gül, hedefledikleri vizyonu şu sözlerle aktardı: “Burası sadece ilk kazmanın vurulduğu bir yer olarak algılanmasın. Gelecek on yıl içerisinde burayı Türkiye’nin en büyük açık hava müzesi haline getirmeyi hedefliyoruz. İtalya’daki Pompei şehri nasıl bir volkan patlamasıyla kaybolduysa, Erzincan da 1939 depremiyle maalesef geçmişini toprağın altında bırakmıştır. Proje kapsamında sadece Vakıflara ait 21 adet eser ihya edilecek. Ayrıca bu kazılardan elde edilecek envanterin sergilenmesi ve Erzincan’ın hafızasının korunması adına şehre ivedilikle bir müze kazandırılması elzem görünmektedir.”
EBYÜ Rektörü Prof. Dr. Akın Levent de konuşmasında, 1939 depreminin ardından dönemin belediye başkanının tarihi kalıntıların tamamen yok olmaması için alanı toprakla kapattığını hatırlatarak, projenin tamamlanmasıyla birlikte Erzincan’ın muazzam bir kültürel mirasa yeniden kavuşacağını ifade etti.
“Yerin Altına İnen Erzincan’ı Yerin Üstüne Çıkarıyoruz”
Erzincan Belediye Başkanı Bekir Aksun, projenin şehre ve ülkeye hayırlı olmasını dileyerek emeği geçenlere teşekkür ederken; Erzincan Valisi Hamza Aydoğdu ise kamu kurumları ve akademisyenlerin tam bir iş birliği içinde hareket ettiğini belirtti.
Vali Aydoğdu, “İşin özeti şu: Depremlerle birlikte Erzincan’da yerin altına inen Erzincan’ı, Sayın Başbakanımızın himayelerinde tekrar yerin üstüne çıkarmak için güç birliği yaptık. Bu parkın tarihimize büyük katkılar sunacağına inanıyorum” dedi.
Binali Yıldırım: “Mazisi Olmayanın Atisi Olmaz”
Törende konuşan Son Başbakan Binali Yıldırım, projenin sıradan bir altyapı çalışması olmadığını, şehirlerin geleceğinin geçmişten aldıkları güçle inşa edildiğini vurguladı. Geçmişte bakanlığı döneminde yürütülen Marmaray projesindeki arkeolojik kazı süreçlerine atıfta bulunan Yıldırım, şunları söyledi: “Bugün bir yol veya köprü açılışı değil, Erzincan’ın yer altında kalmış tarihini yer üstüne çıkaracak çok anlamlı bir iş yapıyoruz. Bu yüzden buna temel atma değil, ‘kazma vurma’ töreni diyoruz. Erzincan, son yüzyılda 1939 ve 1992 yılları dahil olmak üzere çok büyük depremler yaşadı. Deprem bu bölgenin bir gerçeği ve korkmak yerine hazır olmak önemli. Gelecek kuşaklara bırakacağımız en büyük miras, şehrimizin geçmişini gün yüzüne çıkarmaktır.”
Erzincan’ın 5 bin yıllık tarihinde Akatlar, Hititler, Urartular, Persler, İskitler ve Doğu Roma gibi pek çok medeniyetin izi bulunduğunu belirten Yıldırım, bölgenin özellikle 1071 sonrasında Türk-İslam medeniyetine kapılarını açtığını ve Mengücekoğulları Beyliği başta olmak üzere Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait çok katmanlı bir kültürel birikime sahip olduğunu hatırlattı.
Konuşmaların ardından, protokol üyelerinin katılımıyla projenin ilk arkeolojik kazı çalışmasını başlatacak olan ilk kazma resmen vuruldu. 5 yıl sürmesi planlanan sistematik kazılar, Eski İzzetpaşa Camii ve çevresinin ardından, jeoradar ve jeofizik çalışmalarından elde edilen verilere göre Eski Erzincan Kalesi etrafında genişletilerek devam edecek.