Nöbetçi Eczaneler
6 Şubat 2023 tarihinde merkez üssü Pazarcık ve Elbistan olan iki büyük deprem, Türkiye sismoloji tarihinin en yıkıcı olaylarından biri olarak kayıtlara geçti. AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan saha çalışmaları ön değerlendirme raporu, depremin yer kabuğundaki etkilerini ve binalardaki hasar nedenlerini teknik verilerle ortaya koyuyor.
Dev Yarıklar ve Yüzey Kırıkları: 6.5 Metrelik Ötelenme
Saha çalışmaları, depremlerin bölgedeki fay hatları üzerinde devasa yüzey kırıkları oluşturduğunu gösteriyor. Rapora göre öne çıkan bazı bulgular şunlardır:
- Pazarcık Depremi (Mw 7.7): Ölü Deniz Fay Zonu’nun Narlı parçası ile Doğu Anadolu Fay Sistemi’nin (DAFS) Erkenek, Gölbaşı ve Amanos segmentlerini kırmıştır.
- Maksimum Atım: Gölbaşı-Türkoğlu segmentinde, Çiğli yakınlarında tarla sınırında 6,5 metrelik sol yanal yer değiştirme ölçülmüştür.Elbistan Depremi (Mw 7.6): Çardak Fayı ve Doğanşehir Fay Zonu üzerinde yüzey kırığı oluşturmuştur. Ekinözü yakınlarında 6 metrelik ötelenmeler tespit edilmiştir.
Binalar Neden Yıkıldı? Yapısal Hasar Analizi
AFAD uzmanlarının bölgedeki 11 ilde yaptığı incelemeler, yıkımın sadece depremin büyüklüğünden değil, bir dizi mühendislik ve uygulama hatasından kaynaklandığını doğruluyor. İşte raporda belirtilen temel hasar nedenleri:
1. Zemin Sorunları ve Sıvılaşma
Gölbaşı (Adıyaman) gibi bölgelerde yumuşak zeminlerde ciddi yüzey bozulmaları ve sıvılaşma kaynaklı oturmalar gözlemlenmiştir. Ancak rapor, aynı zemin üzerinde mevzuata uygun yapılan binaların ayakta kaldığını vurgulayarak yıkımın sadece zemin kaynaklı olmadığını belirtmektedir.
2. Yumuşak Kat ve Taşıyıcı Sistem Kusurları
Zemin katı ticarethane olarak kullanılan binalarda, duvarların kaldırılmasıyla oluşan “yumuşak kat” düzensizliği, yıkımların ana başlangıç noktalarından biri olmuştur.
3. Malzeme ve İşçilik Hataları
İncelemelerde beton ve donatı kalitesinde ciddi eksiklikler saptanmıştır:
- Uygun olmayan dere çakıllarının kullanımı ve betonun sulanmaması sonucu oluşan “yanmış” betonlar.
- Kolon-kiriş birleşimlerinde etriye sıklaştırmasının yetersizliği.
- Düz donatı kullanımı ve donatı uçlarının standartlara uygun kıvrılmaması.
Tarihsel Süreç ve Gelecek Projeksiyonu
Doğu Anadolu Fay Sistemi (DAFS), 19. yüzyılda aktif bir dönem geçirdikten sonra 20. yüzyılı nispeten sakin kapatmıştı. Ancak 2000’li yıllardan itibaren artan sismik aktivite (2003 Bingöl, 2020 Sivrice), bu büyük enerji boşalımının habercisi niteliğindeydi.
Sonuç olarak; AFAD raporu, yönetmeliklere uygun tasarlanan ve inşa edilen binaların şiddetli depremlerde can güvenliğini sağladığını, ancak mühendislik kriterlerinden ödün verilen yapıların ağır hasar aldığını bir kez daha kanıtlamıştır.
RAPORUN DETAYI İÇİN TIKLAYINIZ…
Bu haber içeriği, T.C. İçişleri Bakanlığı AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı’nın 24 Şubat 2023 tarihli “Arazi Ön Raporu” verileri kullanılarak oluşturulmuştur.