Meteoroloji 12. Bölge Müdürlüğü, 8 Nisan 2026 saat 18:00 ile 9 Nisan 2026 saat 06:00 arasını işaret ederek kritik bir uyarı yayınladı. Özellikle yüksek kesimlerde kar yağışı ve buzlanma beklenirken, tarımsal faaliyetlerin devam ettiği alanlarda zirai don riski en üst seviyeye çıktı.
1. Aktif Mücadele Yöntemleri: Donu Sahada Durdurun
Don olayının başladığı anlarda uygulanan bu yöntemler, kısa vadede en etkili çözümlerdir:
- Yağmurlama Sulama (Sprinkler): Su donarken dışarıya ısı verir. Don süresince kesintisiz uygulanan yağmurlama, bitki yüzeyinde koruyucu bir buz tabakası oluşturarak dokuların donmasını engeller.
- Hava Karıştırma (Fanlar): Soğuk hava çöktüğünde yukarıdaki sıcak havayı aşağı indirerek sıcaklık dengesi sağlar. Özellikle “inversiyon” olan gecelerde çok etkilidir.
- Isıtma (Don Sobaları): Bahçenin çeşitli noktalarına yerleştirilen mazot, odun veya kömür sobalarıyla ortam ısısı doğrudan yükseltilir.
2. Fiziksel Koruma ve Örtüleme
Küçük ölçekli alanlar ve fidanlar için fiziksel bariyerler hayat kurtarır:
- Örtüleme: Fidan ve sebzelerin üzerine naylon, bez örtü veya profesyonel agrotekstil örtüler serilmelidir.
- Malçlama: Toprak yüzeyini bitki artıkları veya siyah plastik ile kaplayarak toprak sıcaklığının muhafaza edilmesini sağlar.
3. Kimyasal ve Biyolojik Destek
Bitkinin iç direncini artırmak, donun etkisini minimize edebilir:
- Don olayından birkaç gün önce uygulanan amino asit ve potasyum ağırlıklı gübreler, bitkiyi strese karşı daha dayanıklı hale getirir.
4. Dumanlama ve Sisleme
Rüzgarsız havalarda tercih edilen bu yöntemde, bahçede suni duman oluşturularak topraktaki ısı kaybı azaltılır. Dumanın yer seviyesinde kalmasına özen gösterilmelidir.
KRİTİK UYARILAR: Bunlara Dikkat!
Erzincan Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından paylaşılan bilgilere göre, önlem alırken şu noktalar hayati önem taşıyor:
- Zamanlama: Don olayları genellikle gece 00:00 ile sabah 09:00 arasında etkili olur.
- Erken Müdahale: Sıcaklık 0°C‘nin altına düşmeden önlemlerinizi tamamlamış olmalısınız.
- Hava Durumu Takibi: Eğer rüzgar varsa dumanlama gibi yöntemler etkisiz kalabilir.
- Doğru Sulama: Yanlış uygulanan sulama yöntemi, nemi artırarak zararı daha da büyütebilir; bu nedenle kontrollü yağmurlama tercih edilmelidir.
