SGK’dan net çağrı: “Hakkınızı arayın, sigortasız çalışmayın!” Kayıt dışı istihdamın ekonomik ve sosyal zararlarına dikkat çekildi.
Erzincan Sosyal Güvenlik İl Müdürü Burcu Tatoğlu, 11-17 Mayıs Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında yaptığı açıklamada, kayıt dışı istihdamla mücadelenin hem bireysel hem de toplumsal bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
Sosyal Güvenlik Haftası’nın bu yılki ana temasını “Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele ve Toplumsal Bilinçlenme” olarak açıklayan SGK İl Müdürü Burcu Tatoğlu, kayıt dışı çalışmanın toplumun ekonomik ve sosyal dokusuna verdiği zararlara dikkat çekti. Tatoğlu, sigortalı çalışmanın sadece yasal bir zorunluluk değil, çocukların geleceğine yapılan en büyük yatırım olduğunu ifade etti.
“SİGORTASIZ ÇALIŞMA HAKKINDAN FERAGAT EDİLEMEZ”
Kayıt dışı istihdamın sadece “hiç bildirmemek” olmadığını belirten Tatoğlu, çalışma günlerinin veya ücretlerin eksik bildirilmesinin de bu kapsama girdiğini hatırlattı. Tatoğlu, çalışanların kendi rızasıyla bile olsa sigortasız çalışmayı talep etmelerinin hukuken geçersiz olduğunu vurgulayarak şu uyarıda bulundu:
“İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkı olmadığı gibi, çalışanların da bu haktan feragat etmesi mümkün değildir. Bu tür taleplerin kabul edilmesi, işverenler için iyi niyetli bir esneklik gibi görünse de ağır yasal ve mali riskler barındırmaktadır.”
KAYIT DIŞI ÇALIŞANLARI BEKLEYEN RİSKLER
İl Müdürü Tatoğlu, kayıt dışı çalışan bireylerin geleceklerinin teminatı olan birçok haktan mahrum kaldığını belirterek, bu durumun olumsuz sonuçlarını şöyle sıraladı:
- Emeklilik Hakkı Yok: Malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı gibi temel haklar kazanılamaz.
- Sosyal Koruma Eksikliği: İşsizlik sigortası, iş kazası ve meslek hastalığı güvencelerinden yararlanılamaz.
- Sağlık Hizmetleri: Genel Sağlık Sigortası primlerini kendi cebinden ödemek zorunda kalabilirler.
- Özlük Hakları: Kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ve analık izni gibi temel haklar kullanılamaz.
İŞVERENLER İÇİN BÜYÜK RİSK: “ANLIK KAZANÇ, KALICI ZARAR”
Kayıt dışı istihdamın işletmeler için “yanıltıcı bir kazanç” olduğunu ifade eden Tatoğlu; tespit durumunda yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarındaki ağır tazminat yükümlülüklerinin işletmeleri durma noktasına getirebileceğini söyledi. Ayrıca bu durumun haksız rekabete yol açarak piyasa dengesini bozduğuna ve devletin vergi kaybına neden olduğuna dikkat çekti.
3 VE ÜZERİ ÇALIŞANI OLAN İŞLETMELERE BANKA ZORUNLULUĞU
Şeffaflık vurgusu yapan Tatoğlu, Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde tüm ödemelerin banka kanalıyla yapılmasının yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlattı. Bu kurala uymayan işletmelerin, her ay ve her işçi için ayrı ayrı uygulanan idari para cezalarıyla karşı karşıya kalacağı belirtildi.
“HAKKINIZI ARAYIN, ALO 170’İ ARAYIN”
Vatandaşların sigortalılık durumlarını takip etmelerinin önemine değinen Burcu Tatoğlu, bilgilendirme ve şikayet kanallarını şu şekilde özetledi:
- Sorgulama: e-Devlet (www.turkiye.gov.tr) üzerinden kolayca yapılabilir.
- İletişim: 7/24 hizmet veren ALO 170 hattı aranabilir.
- Başvuru: SGK İl Müdürlükleri, Sosyal Güvenlik Merkezleri ve CİMER üzerinden doğrudan ihbar ve şikayette bulunulabilir.
Tatoğlu, tüm tarafları Sosyal Güvenlik Haftası vesilesiyle kayıtlı istihdam seferberliğine sahip çıkmaya davet ederek sözlerini noktaladı.
