Nöbetçi Eczaneler
Erzincan’ın Çayırlı ilçesine bağlı Yukarı Kartallı köyünde bir araya gelen köyün gençleri, köylerinin asırlık”Sarı Çiçek” (Fircek) geleneğini yeniden canlandırdı. Çiçeklerden gelin yapıp 3 gün 3 gece davul zurna eşliğinde eğlenen gençlerin “gelin kaçırma” ve “maniyle dilek çekme” ritüelleri renkli görüntülere sahne oldu.
Anadolu’nun kadim kültür coğrafyasında unutulmaya yüz tutmuş yüzlerce yıllık gelenekler, genç nesillerin eliyle yeniden hayat bulmaya devam ediyor. Erzincan’ın Çayırlı ilçesine bağlı Yukarı Kartallı köyünde bir araya gelen köy gençleri, uzun yıllar öncesine dayanan ve baharın gelişini müjdeleyen “Sarı Çiçek” (Fircek) geleneğini muhteşem bir organizasyonla yeniden yaşattı. 3 gün 3 gece süren kutlamalar, renkli görüntülere sahne oldu.
Baharın Müjdecisi “Sarı Çiçek” Gelin Oldu
Her yıl Mayıs ayının ortalarında, doğanın uyanışı ve baharın gelişiyle birlikte sulak çayırlarda açan sarı çiçekler, geleneğin temelini oluşturuyor. Sabahın erken saatlerinde çayırlara akın eden köyün genç kızları, özenle topladıkları sarı çiçekleri bir araya getirerek adeta bir sanat eserine dönüştürdü.
Eskiden gelen asırlık ritüellere sadık kalınarak yapılan kutlamada; toplanan çiçekler bir genç kız figürü oluşturacak şekilde bir araya getirildi. Beyaz bir örtü üzerine genç kız yüzü çizilerek oluşturulan bu sembolik gelin; yöresel yazmalar, rengarenk kıyafetler ve takılarla süslendi. Tamamen çiçeklerden yapılan ve adeta bir “gelin timsali” olan bu figür, köydeki boş bir eve asılarak ziyarete açıldı.
Davul Zurna Eşliğinde 3 Gün 3 Gece Eğlence
Geleneğin ilk gününde, çiçekten gelinin yapımı ve asılması esnasında köyün kadınları ile genç kızları bir araya geldi. Yöresel maniler ve türküler eşliğinde, davul zurna sesleriyle yankılanan köy odasında halaylar çekildi.
Eğlencenin ikinci gününde ise devreye köyün bekar erkekleri girdi. Geleneğin en heyecanlı ve eğlenceli aşaması olan “gelin kaçırma” ritüeli için planlar yapan erkekler, kızların bir anlık dalgınlığından faydalanarak çiçekten gelini kaçırmayı başardı. Gelinlerini geri almak isteyen genç kızlar ile erkekler arasında kıran kırana bir pazarlık başladı. Eğlenceli anlara sahne olan pazarlık neticesinde bekar erkekler; yemek, içecek ve para gibi isteklerde bulundu. İstenen hediyelerin sözünün alınmasının ardından gelin, kızlara sağ salim teslim edildi ve eğlence tüm hızıyla ortaklaşa devam etti.
Bekarlar İçin Evlilik Yolunda İlk Adım
Yöre halkı, bu kadim geleneğin temelinde her ne kadar baharın gelişi ve bereket yer alsa da, aslında sosyal bir amaca da hizmet ettiğini belirtiyor. 3 gün süren bu şenlikler, köyün bekar gençlerinin birbiriyle tanışmasına, kaynaşmasına ve evlilik yolunda ilk adımı atmalarına vesile oluyor.
Tencereden Çıkan Dilekler ve “Babuko” Ziyafeti
Kutlamaların üçüncü ve son gününde ise adeta bir dilek ritüeli gerçekleştirildi. Bekar kızlardan biri çiçekten gelini kucağına alırken, evlilik ve gelecek adına dilek tutmak isteyen köy sakinleri, gelinin yapımında kullanılan tencerenin içerisine kendilerine ait birer küçük eşya ya da parça bıraktı. Sırasıyla okunan maniler eşliğinde tencereden teker teker çıkarılan eşyalar, sahiplerine eğlenceli fallar ve iyi dilekler olarak geri döndü.
Kutlamaların finalinde ise Erzincan’ın eski yemek kültürünün en önemli lezzetlerinden biri olan yöresel “Babuko”yemeği ikram edildi. Köy halkının hep birlikte yediği yemeğin ardından, davul zurna eşliğinde son halaylar çekildi. Programın sonunda çiçekten gelinin üzerindeki süsler ve takılar tek tek sökülerek asırlık gelenek bir sonraki yıl tekrar buluşmak üzere başarıyla tamamlandı.
Bölge Kültürünün Kadim Mirası
Köylüler, bu geleneğin sadece Erzincan ile sınırlı olmadığını belirtiyor. Benzer ritüellerin Bayburt, Erzurum ve Kars bölgelerinde de sahiplenilerek devam ettirildiği belirtildi. Yukarı Kartallı köyü gençleri ise geçmişle gelecek arasında bir köprü kurarak, kültürel mirasın unutulmaması gerektiğini belirtti.