Nöbetçi Eczaneler
Türk siyasi tarihinde parti değişiklikleri, ideolojik eksen kaymaları ve saf değiştirmeler zaman zaman iç politika gündeminin en sıcak başlıkları arasında yer alıyor. Siyasette yaşanan bu rotasyonların arkasında; parti içi muhalefet, liderlik yarışları, yeni kurulan siyasi oluşumlar ve seçim dönemlerinde uygulanan baraj/ittifak stratejileri gibi çok sayıda etken yatıyor.
Son dönemde CHP’den ayrılarak “Yeni Parti” sürecine dahil olan Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül, paylaşılan veriler ve yaklaşık 40 yılı bulan siyasi kariyerindeki döngülerle listenin en dikkat çeken ismi konumunda.
“BABA OCAĞI”NDA BAŞLAYAN VE İHRAÇLARLA ÇALKALANAN BİR KARİYER
Sarıgül’ün siyasi yaşamındaki en çarpıcı unsur, her fırsatta “Baba Ocağım” olarak nitelendirdiği CHP ve sosyal demokrat çizgi ile kurduğu çalkantılı ilişki. Çekirdekten yetişen bir siyasetçi olarak hikâyesi CHP Şişli Gençlik Kolları’nda başlayan Sarıgül; yönetim kurulu üyeliği, sekreterliği, ilçe başkanlığı ve il başkan yardımcılığı gibi mutfağın her kademesinde görev aldı.
- TBMM’nin “En Genç Milletvekili” Unvanı (1987): 12 Eylül Darbesi’nin ardından kapatılan CHP’nin seçmenini ve sosyal demokrat tabanı tek çatı altında toplamak amacıyla 1985’te kurulan SHP, Sarıgül’ün ulusal siyasetteki ilk büyük sahnesi oldu. 1987 genel seçimlerinde ön seçimden birinci çıkarak Erdal İnönü liderliğindeki SHP’den İstanbul Milletvekili seçildi ve dönemin en genç parlamenteri oldu.
- DSP, YTP ve Şişli Yerel İktidarı (1999-2004): 1999 yerel seçimlerinde DSP logosu altında Şişli Belediye Başkanı seçilen Sarıgül, 2002’de İsmail Cem önderliğinde kurulan Yeni Türkiye Partisi’ne (YTP) geçti. Ancak YTP’nin siyasi arenada kalıcı olamaması üzerine 2003’te yeniden CHP’ye döndü.
- Deniz Baykal İle Kurultay Kavgası ve İhraç (2005): 2004 yerel seçimlerinde CHP’den %67 gibi rekor bir oyla yeniden Şişli Belediye Başkanı seçilen Sarıgül, bu gücü arkasına alarak Genel Başkanlığa aday oldu. 29 Ocak 2005’teki olaylı 13. CHP Olağanüstü Kurultayı’nda Deniz Baykal’a kaybetti. Kısa süre sonra CHP Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla “kurultayı arbede ve şiddet ortamına çevirdiği” gerekçesiyle partisinden ihraç edildi.
- Rahşan Ecevit Krizinden Türkiye Değişim Hareketi’ne: İhraç sonrası Kasım 2005’te yeniden DSP’ye katılan Sarıgül’ün gelişi, parti içinde “Halkçı Sarıgül” sloganlarıyla karşılandı. Bu durum kurucu başkan Rahşan Ecevit’in tepkisini çekse de Sarıgül 2009’da DSP’den 3. kez Şişli Başkanı seçildi. Aynı yıl Türkiye Değişim Hareketi’ni (TDH) başlattı; ancak Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP Genel Başkanı olması üzerine partileşme sürecini durdurarak CHP’ye destek vereceğini açıkladı.
TAŞINMAZ DAVALARI, İBB ADAYLIĞI VE 36 YIL SONRA GELEN MECLİS BİLETİ
Sarıgül’ün “Baba Ocağı”na dönüşü 2013 yılında ihraç kararının Parti Meclisi tarafından kaldırılmasıyla gerçekleşti. 2014’te CHP’nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkan Adayı olan Sarıgül, seçimi AK Parti adayı Kadir Topbaş’a 7 puan farkla kaybetti.
- Şişli’deki 500 Milyon Dolarlık Taşınmaz Tartışması: Şişli Belediye Başkanlığı döneminde belediyeye ait yaklaşık 500 milyon dolar değerindeki 9 gayrimenkulün (Esentepe’deki eski belediye binası ve Ayazağa’daki kompleks dahil), Sarıgül’ün mütevelli heyetinde yer aldığı İstanbul Şişli Meslek Yüksekokulu’na 1 TL simgesel bedelle/bedelsiz devredilmesi, sonraki Şişli Belediye Başkanları Hayri İnönü ve Muammer Keskin tarafından yargıya taşındı ve uzun süre kamuoyunun gündemini meşgul etti.
- TDP Kuruluşu ve Erzincan’dan Meclis’e: 2019’da CHP’den aday gösterilmeyince tekrar DSP’ye geçen, 2020’de ise Türkiye Değişim Partisi’ni (TDP) kuran Sarıgül, 2023 seçimlerinde Kemal Kılıçdaroğlu’nu destekleme kararı aldı. CHP Erzincan 1. sıra adayı olarak gösterilen Sarıgül, 36 yıl aradan sonra yeniden Meclis’e girdi. Seçimin ardından kurduğu TDP’yi kapatıp CHP’ye katmış olsa da, yaşanan son süreçte CHP’den 3. kez (SHP kökeni dahil edildiğinde 4. kez) ayrılarak “Yeni Parti” saflarına geçti.
SİYASETTE KULVAR DEĞİŞTİREN DİĞER SEMBOL İSİMLER
Listenin başında en çok parti ve roter değiştiren isim olarak Mustafa Sarıgül bulunsa da, Türk siyasetinde ideolojik ve dönemsel kırılmalarıyla çok konuşulan diğer figürler de dikkat çekiyor:
- Abdüllatif Şener: Milli Görüş kökenli Refah Partisi ve Fazilet Partisi’nde görev yaptıktan sonra AK Parti’nin kurucu kurmayları arasında yer aldı. Hükümet kanadından ayrıldıktan sonra kurduğu Türkiye Partisi denemesi uzun soluklu olmadı. Şener, siyasi çizgisinin son dönemini CHP İstanbul ve Konya Milletvekili olarak tamamladı.
- Tuğrul Türkeş: Milliyetçi hareketin kurucu lideri Alparslan Türkeş’in oğlu olan Tuğrul Türkeş, MHP’deki siyasi hayatının ardından Aydınlık Türkiye Partisi’ni (ATP) kurdu. Daha sonra tekrar MHP’ye dönen Türkeş, 2015’teki seçim hükümeti çağrısını kabul ederek AK Parti saflarına katıldı ve Başbakan Yardımcılığı ile milletvekilliği görevlerini sürdürdü.
- Mehmet Ali Çelebi: Ergenekon davaları sürecindeki duruşuyla tanınan ve siyasete CHP’den milletvekili olarak giren Çelebi, daha sonra Muharrem İnce’nin kurduğu Memleket Partisi’ne geçti. Buradaki görevinden de istifa eden eski teğmen, siyasi yolculuğuna AK Parti çatısı altında devam etme kararı aldı.
ANALİZ: SİYASETTE ROTA DEĞİŞİMİNİN DİNAMİKLERİ NE?
Siyaset bilimcilere göre Türkiye’deki bu hareketli “saf değiştirme” ve “parti kurma/kapatma” süreçleri tek bir nedene indirgenemiyor. Süreçlerin arka planında şu temel başlıklar öne çıkıyor:
- Parti İçi Demokrasi ve Liderlik Yarışları: Parti yönetimiyle ters düşen veya kongre süreçlerinde liste dışı kalan figürlerin alternatif alan arayışı.
- Eksen ve İdeoloji Kaymaları: Merkez siyaset kurma arayışları veya partilerin izlediği politikalardan duyulan bireysel rahatsızlıklar.
- Seçim Sistemleri ve İttifak Stratejileri: Seçim barajı, ittifak protokolleri ve mecliste temsil edilme imkânı sunan pragmatik geçişler.
Mustafa Sarıgül’ün Şişli Gençlik Kollarından başlayıp “Yeni Parti”ye uzanan rekorlarla dolu bu 40 yıllık serüveni ise siyasi sadakat, kişisel karizma ve konjonktürel siyaset tartışmalarının merkezinde yer almaya devam ediyor.