Nöbetçi Eczaneler
“Yeryüzünde her şeyden çok vatanımı ve milletimi severim.”
4 Nisan 1997’de ebediyete irtihal edişinin üzerinden yıllar geçse de Alparslan Türkeş, Türk siyaset tarihinin en derin izlerini bırakan liderlerden biri olarak gönüllerdeki yerini korumaya devam ediyor. O, sadece bir siyasetçi değildi; bir fikir adamıydı, bir dava insanıydı ve nesillere ilham veren bir Başbuğ’du.
Bu yazıda, Türk milliyetçiliğini bir fikir hareketinden örgütlü bir siyasi güce dönüştüren Alparslan Türkeş’in hayatını, 9 Işık Doktrini’ni, Türk gençliği ve kamuoyundaki kalıcı etkilerini ve günümüz siyasetine yansımalarını ele alacağız.
Kıbrıs’tan Doğan Yıldız
25 Kasım 1917’de Lefkoşa’da dünyaya gelen Alparslan Türkeş, İngiliz işgali altındaki Kıbrıs’ta esaret altında yaşamanın ne demek olduğunu çocukluk yıllarından itibaren ruhunun derinliklerinde hissetti. Babası Ahmet Hamdi Efendi’nin ailesi Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesinden Kıbrıs’a göç etmiş köklü bir Türk ailesiydi. Küçük yaşta vatanına kavuşma arzusuyla yanıp tutuşan Türkeş, ailesiyle birlikte İstanbul’a göç etti ve 1933’te Kuleli Askeri Lisesi’ne girdi.
Askerlik mesleğine olan tutkusu, onu Harp Okulu’na, ardından Harp Akademisi’ne taşıdı. Kurmay subay olarak yetişen Türkeş, Amerika’da piyade okulu ve Harp Akademisi’nde eğitim gördü, Almanya’da Atom ve Nükleer Okulu’nu bitirdi. İngilizce ve Fransızca bilen, NATO toplantılarında Türk Genelkurmayı’nı temsil eden bir dünya insanıydı. Ama onun asıl dünyası, Türk milletinin yükselmesi davasıydı.
3 Mayıs 1944: Türk Milliyetçiliğinin Uyanış Günü
1944 yılı, Türk milliyetçiliği tarihinde bir dönüm noktasıdır. 3 Mayıs’ta Ankara’da gerçekleştirilen yürüyüşün ardından dönemin tek parti iktidarı, milliyetçi aydınları “Türkçülük-Turancılık” suçlamasıyla tutukladı. Genç Üsteğmen Alparslan Türkeş de bu aydınlar arasındaydı.
Savcı karşısında söylediği sözler, onun karakterini özetler niteliktedir: “Ben yeryüzünde her şeyden çok milletimi ve vatanımı severim.” Tabutluklarda işkence gördü, hücre hapsine atıldı, ama inancından zerre kadar taviz vermedi. Beraat ederek çıktığı bu süreç, onu Türk milliyetçiliğinin simgesi haline getirdi.
CKMP’den MHP’ye: Bir Fikir Hareketinin Partileşmesi
Hindistan sürgününden 1963’te dönen Türkeş, dağınık haldeki milliyetçi kadroları bir araya getirme görevini üstlendi. 1965’te CKMP Genel Başkanı seçildi ve partiyi ideolojik bir dönüşüme tabi tuttu. 8-9 Şubat 1969’da Adana’daki tarihi kongrede partinin adı Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirildi, amblemi “Üç Hilâl” olarak belirlendi.
Bu tarih, sadece bir isim değişikliği değildi. Türk milliyetçiliğinin ilk kez sistemli bir siyasi ideoloji olarak teşkilatlanmasıydı. Türkeş, dağınık düşünceleri bir doktrin etrafında birleştirmeyi ve bu doktrini siyasi hayata taşımayı başardı.
9 Işık Doktrini: Milletin Yol Haritası
Alparslan Türkeş’in en kalıcı entelektüel mirası, 1965 yılında kaleme aldığı 9 Işık Doktrini‘dir. Türkeş, bu doktrini hazırlarken hem kapitalizmin adaletsizliklerine hem de komünizmin milletleri yok edici yapısına karşı üçüncü bir yol olarak, Türk milletinin kendi tarihî birikimine ve kültürel değerlerine dayanan bir model ortaya koydu.
9 Işık Doktrini’nin ilkeleri şunlardır:
1. Milliyetçilik: Her şey Türk milleti için, Türk milleti ile beraber ve Türk milletine göre. Millete bağlılık, sevgi ve devlete sadakat.
2. Ülkücülük: Türk milletini en ileri, en medenî, en kuvvetli varlık haline getirme ideali.
3. Ahlâkçılık: Türk milletinin ruhuna, örf ve âdetlerine uygun yaşama ve yüksek ahlâkî değerleri koruma.
4. İlimcilik: Her faaliyette ilmi rehber edinme, ön yargılardan arınmış bir ilim zihniyetiyle hareket etme.
5. Toplumculuk: Toplumsal faydayı ön plana alan, sosyal adaleti ve güvenliği hâkim kılma anlayışı.
6. Köycülük: Köylerin tarım kentleri haline getirilmesi, kooperatifleşme ve kırsal kalkınma.
7. Hürriyetçilik ve Şahsiyetçilik: Bütün temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması, bireyin şahsiyetine saygı.
8. Gelişmecilik ve Halkçılık: Sürekli ilerleme ve halkın refahını artırma hedefi.
9. Endüstricilik ve Teknikçilik: Sanayileşme ve teknolojik gelişme ile millî ekonominin güçlendirilmesi.
Bu doktrin, yabancı ideolojilere karşı millî bir alternatif sunarak Türk siyaset tarihinde benzersiz bir yer edinmiştir. Türkeş’in kendi ifadesiyle: “Bizim milliyetçiliğimiz, temelini Türk kültür ve geleneği ile büyük İslam dininden alan, halka inen, kaynaşan bir toplumculuktur.”
Bozkurt Selamı ve Ülkücü Kimlik
Türk milliyetçiliğinin en tanınan simgelerinden biri olan Bozkurt selamı, Ülkücü Hareket’in adeta kimlik işareti haline gelmiştir. Elin parmaklarıyla kurt başı şeklinin yapıldığı bu selam, Türklerin özgürlük ve bağımsızlık ruhunu simgeler. Destanlarda Türk milletini karanlıktan aydınlığa çıkaran kutsal rehber olan Bozkurt, milliyetçi gençlik için hem bir sembol hem de bir aidiyet ifadesidir.
Bozkurt selamı, stadyumlardan meydanlara, üniversitelerden diaspora toplantılarına kadar dünyanın dört bir yanında Türk milliyetçilerinin birliktelik işareti olmuştur. Türkeş’in yetiştirdiği nesiller, bu selamı bir gurur ve dava şuuru ile taşımıştır.
Türk Gençliğine Verdiği İlham
Alparslan Türkeş’in en büyük başarılarından biri, Türk gençliğini örgütleyerek onlara bir dava bilinci kazandırmasıdır. Üniversitelerde seminerler vererek başladığı çalışmalar, zamanla kalabalıklaşan buluşmalara dönüştü. Ülkü Ocakları, onun gençliğe bıraktığı en önemli emanetlerden biri olarak bugün de faaliyetlerini sürdürmektedir.
Türkeş, gençliğe seslenen konuşmalarında hep şunu vurgulamıştır: Milliyetçilik sadece bir duygu değil, bir sorumluluktur. İlme, ahlâka ve topluma hizmete dayanan bu sorumluluk anlayışı, 9 Işık Doktrini’nin “İlimcilik” ve “Ahlâkçılık” ilkelerinde somutlaşmıştır.
Bugün Türkiye’nin dört bir yanındaki gençlik teşkilatları, akademik çevreler ve sivil toplum kuruluşlarında Türkeş’in fikirleriyle yetişmiş nesillerin izlerini görmek mümkündür. Onun yetiştirdiği kadrolar, siyasetten bürokrasiye, akademiden iş dünyasına kadar geniş bir alanda Türkiye’nin şekillenmesinde rol oynamıştır.
TÜRKAV: Milliyetçi Kamu Çalışanlarının Kutlu Ocağı
Alparslan Türkeş’in himayelerinde 6 Mart 1989’da kurulan Türkiye Kamu Çalışanları Kalkınma ve Dayanışma Vakfı (TÜRKAV), sendikal hakların telaffuz bile edilemediği günlerde kamu çalışanlarının ekonomik sorunlarına eğilen bir teşkilat olarak hayata geçmiştir.
TÜRKAV, Türk Milliyetçiliği fikrinin kamu çalışanları arasındaki temsilcisi olarak yıllardır faaliyetlerini sürdürmektedir. Vakıf, Türkeş’in bıraktığı mirası “Türk milletine hizmet ve İslâmiyet’i yüceltme davası bayrağını lekelemeden, kirletmeden, yere düşürmeden dalgalandırma gayesi” ile yaşatmaktadır. Bugün Türkiye’nin birçok ilinde şubeleri bulunan TÜRKAV, her yıl Alparslan Türkeş’i anma programları düzenleyerek onun hatırasını canlı tutmaktadır.
Günümüz Siyasetine Etkileri
Alparslan Türkeş’in Türk siyasetine bıraktığı miras, ölümünden sonra daha da belirginleşmiştir. Devlet Bahçeli’nin MHP Genel Başkanlığı’nı devralmasıyla parti, 1999 seçimlerinde tarihinin en yüksek oy oranına ulaştı ve koalisyon hükümetinde başbakan yardımcılığı göreviyle yer aldı.
MHP’nin 2018’den itibaren AK Parti ile oluşturduğu Cumhur İttifakı, Türkeş’in “millî birlik ve beraberlik” vizyonunun günümüz siyasetindeki yansıması olarak değerlendirilebilir. Türkeş’in hayatı boyunca savunduğu “devletin bekası” ve “millî irade” kavramları, bugün Türk siyasetinin merkezinde yer almaya devam etmektedir.
2021 yılında kurulan Türkiye Alparslan Türkeş Siyaset Akademisi Vakfı (TATSAV), Türkeş’in fikirlerinin akademik ve kurumsal düzeyde yaşatılması amacıyla hayata geçirilmiştir. Devlet Bahçeli’nin başkanlığında kurulan bu vakıf, milliyetçi-ülkücü hareketin ideolojik temellerini güçlendirme misyonunu üstlenmiştir.
Başbuğ’un Ardından Söylenenler
Alparslan Türkeş’in vefatının ardından dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, onun kaybının Türk siyasi hayatı için büyük bir kayıp olduğunu ifade etmiştir. Türkiye’nin ilk kadın Başbakanı Tansu Çiller ise onu “tarihî bir şahsiyet” olarak nitelemiştir.
Cenaze töreni, Türk siyaset tarihinin en kalabalık vedalarından biri olmuştur. Yurt içinden ve yurt dışından Ankara’ya akın eden yüz binlerce kişi, Başbuğ’u son yolculuğuna uğurlamıştır. Beşevler’deki anıt mezarına Türkiye’nin tüm illerinden, Kuzey Kıbrıs’tan, Kırım’dan, Balkanlardan ve Türkistan’daki Hoca Ahmet Yesevi Türbesi’nden getirilen topraklar konulmuştur.
Bu tablo, onun sadece Türkiye’nin değil, tüm Türk dünyasının ortak değeri olduğunu göstermektedir.
Bir Miras, Bir Emanet
Alparslan Türkeş’in iki büyük emaneti vardır: Milliyetçi Hareket Partisi ve Ülkü Ocakları. Bu iki yapı, onun fikirlerinin yaşayan karşılığı olarak bugün de mücadelesini sürdürmektedir.
Türkeş’in sözleriyle bitirelim:
“Cesaret, yüreklilik, atılganlık olmayan hiçbir dava başarıya ulaşamaz.”
“Bölünme kabul etmez, kutsal bir bütün halinde Büyük Türkiye’yi yeniden inşa edeceğiz.”
“İdeolojimiz çağın en dinamik ideolojisi, Türk milliyetçiliğidir. Dokuz Işık Doktrini ve Türk milliyetçiliği ideolojisini sizlere teslim ve emanet ediyorum.”
80 yıllık ömrünü milletine adayan Başbuğ Alparslan Türkeş, Türk milliyetçiliğinin ölümsüz sesi olmaya devam ediyor. Ruhun şâd olsun, Başbuğum. Emanetin emanetimizdir.
YORUMLAR